Historie van het gebouw van de culturele raad

Een stukje geschiedenis van de Hervormde Kerk aan de Brink te Slootdorp.

Nadat op 21 augustus 1930 de Wieringermeerpolder was drooggevallen, waren er veel mensen nodig om de polder in cultuur te brengen: Greppels graven, wegen aanleggen en huizen bouwen.
In "Sluis I", zoals Slootdorp toen heette kwam een groot barakkenkamp. In 1931 vestigden zich hier dominee Finkensieper voor de Hervormden, kandidaat Wielenga voor de Gereformeerden en pastoor Braak voor de Rooms Katholieke gemeenschap, in dienst bij de Zuiderzeewerken, met het doel de werkers pastoraal te begeleiden. Het ging er heel oecumenisch toe, ze waren, volgens hun eigen zeggen, voor de zelfde Heer op pad.

Kerk in aanbouw

Helaas zo bleef het niet. Werden de eerste kerkdiensten gehouden in woningen waarin de binnenmuren waren weggelaten om een zo groot mogelijke ruimte te verkrijgen, nog in 1931 werden van de zijde van de drie genoemde kerkformaties ontwerpen ingediend voor het stichten van eigen kerkgebouwen. Architect G. van Hoogevest uit Amersfoort mocht zijn plan laten uitvoeren. Financiële steun kwam er van het Rijk, subsidie, een tegemoetkoming in de bouwkosten van ƒ 6.000,--.

Toen prinses Juliana op 25 mei 1932 op de Brink, de waterleiding in gebruik stelde, legde ze tevens de eerste steen voor het kerkgebouw.

Het werk verliep vlot, zodat dominee Fischer de kerk op 28 augustus 1932 kon inwijden.
De kerk was nu gereed maar in welke gemeente stond het gebouw? Bij de wetten van 1926 en 1928 werd een deel van het Zuiderzeewater tussen Wieringen en Medemblik aangewezen als behorende bij Wieringen en het overgrote deel werd gemeente Medemblik. De grens tussen deze twee gemeenten liep door Slootdorp, zelfs dwars door de kerk. Zo kwam het dat de dominee, die op de preekstoel in Wieringen stond, zijn toehoorders in Medemblik toesprak.

De pastorie was inmiddels ook klaar gekomen, dat is het huis op de hoek van de Brink en Kerkstraat.
Dominee Fischer was een week tevoren bevestigd in het gebouw van het maatschappelijk werk. Van augustus 1932 tot september 1934 was hij de eerste Hervormde predikant. Hij behoorde tot de Vrijzinnige modaliteit.

De rechtzinnigen richtten op 13 september 1932 een evangelisatievereniging op. Dominee Finkensieper is hier van 1933 - 1935 werkzaam geweest voor een Hervormde evangelisatie. Zijn naam blijft in Slootdorp nog steeds voortleven in de vorm van de straat die naar hem is genoemd, zoals dat ook geldt voor Pastoor Braak.

Het pastorale werk werd voor een deel ingevuld door hulppredikers, vicarissen of kandidaten zoals o.a. de heer S.P. Nijdam van 1937 - 1941, die bij zijn vertrek de bewonders van het dorp meteen "beroofde" van de juf van de Christelijke school, juffrouw Berekamp.

Natuurlijk werd het kerkgebouw niet alleen gebruikt voor de zondagse eredienst. De lokalen aan beide kanten werden ook bezet door de verschillende verenigingen, catechesegroepen, vergaderingen van de kerkenraad, enz. en het gebouw was ook ingericht voor bewoning.

Allereerst werd de kerkwoning verhuurd aan het "Witte kruis". Zo heeft zuster Schouten, de wijkverpleegster, hier gewoond van 1936 tot aan de onderwaterzetting van de polder en werd er consultatiebureau gehouden in het grootste zaaltje.

't Was in maart 1943 dat de torenklok op de speeltafel van het orgel viel, een behoorlijke beschadiging: 't klavier ontzet, registerbord gebroken. Het kon allemaal niet ter plaatse gerepareerd worden, en werd daarom verzonden naar de firma Koff in Utrecht. De restauratiekosten bedroegen ƒ 285,--. Het orgel heeft wel meer moeten doorstaan. Daags na de onderwaterzetting van de polder werd het geborgen door mensen van de beurtdienst Butter uit Winkel, waar het werd opgeslagen in de zuivelfabriek. De kosten waren toen ƒ 400,--.

Links de kerk in het water. Rechts:Op de voorgrond rechts de woning van de Hervormde predikant aan de Brink te Slootdorp, links de woning Kerkstraat 69 van H. Struik (de smid), op de achtergrond de Gereformeerde kerk (zomer 1945).

Op 17 april 1945 was de dijkdoorbraak. Ook de kerk kwam een paar meter in 't water te staan.
De gemeenteleden moesten vluchten. Men zocht zijn toevlucht in de randgemeenten rond de polder.

Na de bevrijding begon men aan de tweede droog­making van de polder.
21 juni 1945 werd het eerste zand gestort en op 5 augustus was de dijk gesloten. 11 december was de polder voor de tweede keer droog.
't Zag er treurig uit met de kerk. Maar vol goede moed begon men aan de wederopbouw.
Toch duurde het nog tot 21 maart 1948 dat de kerk voor de tweede keer kon worden ingewijd. Dit keer door Ds. Vink.
Men begon ook enthousiast aan gemeenteopbouw, zoals dat toen heette. De mensen hadden toch heel wat geleerd in de oorlogstijd, toen men eendrachtig samenwerkte, ook kerkelijk?  

Een ijzige vlakte voor de huizen van de Brink met op de voorgrond de katholieke kerk en geheel achteraan de Hervormde Kerk

Precies 40 jaar na de intrededienst van Ds. Fischer, nl. op 28 augustus 1972 overleed Ds. Rasch en met zijn overlijden, heel plotseling door een hartaanval, verdween ook de eerste predikantsplaats, want Slootdorp zou daarna geen eigen dominee meer herbergen en heeft de pastorie als zodanig niet meer dienst gedaan.

In de beginjaren vijftig, wanneer precies is niet bekend, maar het gebeurde op een Oudejaarsavond: De jeugd weerde zich flink in het dorp. Er werd gesleept met landbouwwagens en zo meer en ze beklommen het dak van de kerk, maakten een lang touw vast aan de klok, verstopten zich achter het huis van smid Struik en zo konden ze om 12 uur 's nachts prachtig de klok luiden.
't Zou nu niet meer kunnen gebeuren, want voor de vier openingen zitten nu klankborden, niet geplaatst voor baldadige jeugd neem ik aan, maar voor de vogels misschien?

Nog een mooi plaatje van de Brinkkerk. Hier is het torentje nog open.

De Kerk van de andere kant gefotografeerd. Nu met een dicht torentje

Omdat de kerk vroeger werd verwarmd door een grote kachel, met een lange pijp en gestookt met kolen, wilde je in de wintertijd best vooraan komen zitten, dichtbij die warmtebron; dat veranderde in 1956. De fa. Dekker plaatste boven in de kerk grote verwarmlampen, elektrisch aangedreven, die werden in 1973 weer vervangen door de centrale verwarming.

De laatste verandering aan het beeld van de kerk kwam er toen de fam. Gaasterland er kwam wonen en er een dakkapel werd geplaatst boven de vergaderruimte.
 In 1982 kreeg de kerk, ter ere van het 50-jarig jubileum, een flinke opknapbeurt.